Aby korzystać z serwisu zaktualizuj przeglądarkę do nowszej wersji.

x

Używamy plików cookies, aby ułatwić korzystanie z tego serwisu.
Zmień ustawienia swojej przeglądarki, jeżeli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na dysku Twojego komputera.

x

Logo: Zdrowo rośnij

Trwa wyszukiwanie proszę czekać..

Grupa wiekowa 0-1 rok

Dlaczego tak ważne są badania bilansowe?

Wielu chorobom czy zaburzeniom w rozwoju dziecka można zapobiec, pod warunkiem, że w porę je zauważymy. Temu właśnie służą okresowe badania profilaktyczne, czyli bilanse zdrowia.
 
Do uzyskania pełnoletności dzieci kilkakrotnie muszą stawić się w poradni pediatrycznej na wizyty kontrolne. Lekarz powinien zbadać je w wieku 2, 4, 6, 10, 14, 16 i 18 lat, a część wizyt będzie połączona z planowanymi szczepieniami. Optymalnie, by dziecko od początku do końca prowadził ten sam specjalista. Znając małego pacjenta, właściwie zinterpretuje niepokojące objawy i dobierze odpowiedni sposób leczenia.
 
Książeczka zdrowia – narzędzie dla lekarza i rodzica
Na każde badanie bilansowe należy zabrać ze sobą książeczkę zdrowia. To dokument, w którym lekarz zapisuje wszystkie ważne dane na temat stanu dziecka: aktualną wagę i wzrost ciała, przyjęte szczepienia, przebyte choroby zakaźne, choroby przewlekłe, czy pobyty w szpitalu. Ale książeczka to nie tylko narzędzie dla lekarza. Zawarte w niej siatki centylowe i karty rozwoju fizycznego i intelektualnego dziecka ułatwią nam, rodzicom, obserwację malucha.
 
Jak czytać siatki centylowe?
Centyl to nic innego jak dana statystyczna, która mówi, jak na tle wszystkich dzieci w tym samym wieku, wypada konkretny maluch. Każda siatka centylowa składa się z dwóch osi: poziomej określającej wiek, i pionowej, na której zaznacza się wartość mierzonej cechy (np. wzrost). Między tymi osiami wyrysowane jest siedem linii, odpowiadających poszczególnym centylom: 3, 10, 25, 50, 75, 90, 97. Żeby zobaczyć, w którym z nich znajduje się nasze dziecko trzeba znaleźć punkt przecięcia linii wieku i mierzonej cechy. Jeżeli dziecko znajduje się w granicach między 3 a 97 centylem oznacza to, że rozwija się właściwie. Położenie bliżej 3 centyla odpowiada dzieciom niskim i z małą wagą, a bliżej 97 – wysokim i ciężkim. Obie te wartości mieszczą się jeszcze w granicach normy.
 
Kiedy odczyt jest alarmujący?
Lekarz będzie się uważnie przyglądał dziecku, którego wzrost lub waga znajdują się na pograniczu normy siatki centylowej, czyli między 3 a 10 oraz między 90 a 97 centylem. Jeżeli przekroczą te wartości, zleci dodatkowe badania czy skieruje nas na konsultacje specjalistyczną. Powodem do wnikliwej obserwacji będzie również gwałtowne załamanie krzywej na siatce centylowej, lub rozjechanie się wartości na siatkach wagi i wzrostu. Prawidłowy wykres przebiega harmonijnie, cały czas sytuuje się mniej więcej między tymi samymi liniami centylowymi.
 
Płeć i wiek płodowy ma znaczenie
Chłopcy i dziewczynki rozwijają się w różnym tempie – dlatego funkcjonują oddzielne siatki dla obu płci. Specjalne siatki centylowe obowiązują też dzieci urodzone przedwcześnie. Dla nich „normą” jest nie wiek kalendarzowy, ale tzw. wiek płodowy, czyli liczony od tygodnia ciąży, w którym przyszły na świat. Różnice rozwojowe powinny się wyrównać około 3 roku życia. Do tego czasu, korzystając z siatek centylowych dla dzieci urodzonych o czasie, należy zaznaczać wiek płodowy, odejmując od wieku kalendarzowego ilość tygodni brakujących do porodu w prawidłowym terminie. Są też opracowane specjalne siatki centylowe dla wcześniaków – do 3 roku życia.
 
Same wykresy nie wystarczą
Waga i centymetr nie wystarczą, żeby prawidłowo monitorować dziecko, zwłaszcza na samym początku. Dlatego podczas bilansu lekarz wypyta nas o tzw. kamienie milowe, czyli kolejne etapy rozwoju ruchowego i intelektualnego, które dziecko powinno osiągnąć w danym momencie. Obejmują one motorykę dużą (np. siadanie, chodzenie), motorykę małą (np. wyciąganie rąk, chwyt pęsetkowy), rozwój mowy (np. gaworzenie, wypowiadanie pierwszych słów), rozwój społeczny (np. uśmiechanie się, naśladowanie innych). Ocena dziecka na podstawie kamieni milowych pozwala wykryć na bardzo wczesnym etapie wiele chorób czy zaburzeń, np. autyzm.
 
Jakie opóźnienie powinno niepokoić?
Każdy człowiek rozwija się w indywidualny sposób. Ma na to wpływ wiele czynników, w tym geny, przebyte choroby czy sytuacja w domu. Jeżeli maluch nieco później siada, staje czy mówi, nie musi to być powodem do niepokoju. W ciągu pierwszych 6 miesięcy życia normą są odchylenia w granicy miesiąca, dla starszych dzieci to okres nawet do 3 miesięcy. W przypadku przedłużającego się braku postępów malucha, należy powiedzieć o tym pediatrze. Być może wskazane będzie wykonanie dodatkowych badań i konsultacja z lekarzem innej specjalizacji.
 
Jak przygotować się do wizyty bilansowej?
Przede wszystkim warto z wyprzedzeniem zapisać się do pediatry, żeby w odpowiednim momencie stawić się z dzieckiem u lekarza. Przed wizytą powinniśmy zastanowić się, czy w odniesieniu do norm podanych w książeczce zdrowia dziecko rozwija się prawidło i co nas ewentualnie niepokoi. Na badania koniecznie trzeba wziąć książeczkę zdrowia, a także wszystkie dokumenty, które mogą uzupełnić wiedzę lekarza o stanie zdrowia malucha: wypisy ze szpitala, wyniki przeprowadzonych badań lekarskich czy konsultacji lekarzy specjalistów. Na wizytę bilansową warto przeznaczyć nieco więcej czasu niż zwykle. Lekarz nie tylko zbada dziecko i przeprowadzi wywiad z nami, ale musi mieć też czas na wypisanie ewentualnych skierowań na dodatkowe badania.
 
Konsultacja: lek med. Aneta Górska-Kot, ordynator oddziału pediatrii w Szpitalu Dziecięcym im. prof. dr. med. Jana Bogdanowicza w Warszawie

Bądź na bieżąco





Wykład o pielęgnacji noworodka, część 1

Wykład o pielęgnacji noworodka, część 1

Wykład o pielęgnacji noworodka, część 2

Wykład o pielęgnacji noworodka, część 1

Przy wejściu (po przekierowaniu na Medyczną Platformę Edukacyjną - Dla Wszystkich) należy kliknąć "Zaloguj się jako gość".

Patronaty

Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP Medyczna Platforma Edukacyjna Czyżewscy - Kancelaria Adwokacka Rafał Piotr Janiszewski - Kancelaria doradcza Stowarzyszenie Dziennikarze Dla Zdrowia

Partner

Novo Nordisk