Aby korzystać z serwisu zaktualizuj przeglądarkę do nowszej wersji.

x

Używamy plików cookies, aby ułatwić korzystanie z tego serwisu.
Zmień ustawienia swojej przeglądarki, jeżeli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na dysku Twojego komputera.

x

Logo: Zdrowo rośnij

Trwa wyszukiwanie proszę czekać..

Grupa wiekowa 0-1 rok

Szczepienia obowiązkowe dla dzieci w wieku 0–1 lat

Większość szczepień ochronnych podawana jest dzieciom w pierwszym roku życia. To dlatego, że noworodki i niemowlęta mają niedojrzały układ odpornościowy i nie posiadają własnej ochrony przed chorobami zakaźnymi. Ryzyko zachorowania u najmłodszych dzieci, jeśli są niezaszczepione jest więc wyjątkowo wysokie. Przeciwko jakim chorobom szczepienia są obowiązkowe, zanim maluch ukończy pierwszy rok życia?
 

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Choroba ta nazywana jest żółtaczką wszczepienną. Powoduje ją wirus zapalenia wątroby typu B, który jest 100 razy bardziej zakaźny niż wirus HIV. To oznacza, że do zakażenia noworodka może dojść przy kontakcie z minimalną ilością zainfekowanej krwi lub wydzieliny z narządu rodnego podczas porodu.
Przebieg choroby u niemowląt prawie zawsze jest ostry, czyli z gorączką, nudnościami i żółtaczką (ostre zapalenie wątroby jest stanem zagrażającym życiu), a potem najczęściej choroba przechodzi w stan przewlekły. Dochodzi wtedy do zapalenia wątroby, które z kolei prowadzi do marskości lub do raka tego narządu.

  • Trzydawkowe szczepienie przeciwko WZW B daje 95% gwarancji uniknięcia choroby.
  • Pierwsza dawka szczepionki podawana jest noworodkowi w szpitalu (za wiedzą i zgodą rodzica), w pierwszej dobie po urodzeniu. Kolejne dawki po miesiącu i po 6 miesiącach.
  • Dzieci, które mają masę urodzeniową mniejszą niż 2 kilogramy, powinny otrzymać 4 dawki szczepionki. Pierwszą – w pierwszej dobie życia,  drugą – w 1 miesiącu życia, trzecią – w 2 miesiącu życia i czwartą – w 12 miesiącu życia.

Gruźlica

To choroba wywoływana przez prątki gruźlicy, które przenoszą się najczęściej wraz z powietrzem  wydychanym przez chorego człowieka. U dorosłych osób zakażonych prątki pozostają przez całe życie w stanie uśpienia, tylko u 5–10% dochodzi do rozwoju groźnej choroby. Inaczej jest u niemowląt, u których zakażenie prątkami prowadzi do rozwoju gruźlicy uogólnionej, często z zajęciem opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, co prowadzi do śmierci.

  • Szczepionka chroni dzieci przed zachorowaniem zarówno na najczęstszą – płucną – postać gruźlicy, jak i na gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
  • Ze względów epidemiologicznych, obecnie dzieci szczepi się w pierwszej dobie życia lub przed wypisaniem z oddziału noworodkowego.
  • Dzieci chore oraz te, które ważą mniej niż 2000 g nie są szczepione przy urodzeniu. Szczepi się je w momencie, gdy osiągną wagę 2 kg.

Błonica, tężec, krztusiec

Błonica to ciężka choroba bakteryjna wywoływana przez maczugowce błonicy, które po wniknięciu do organizmu wydzielają silne toksyny zaburzające pracę wielu narządów – serca, nerek, układu nerwowego oraz powodują martwicę tkanek.
Tężec jest chorobą zakaźną układu nerwowego spowodowaną działaniem toksyny tężcowej (neurotoksyny) wytwarzanej przez laseczki tężca. Neurotoksyna blokuje zakończenia nerwowe, w konsekwencji czego może dojść do nadwrażliwości na bodźce, porażenia mięśni oraz śmierci.
Krztusiec (koklusz) jest wywoływany przez przenoszone drogą kropelkową bakterie, tzw. pałeczki krztuśca, które niszczą nabłonek układu oddechowego, co skutkuje trwającym przez wiele tygodni duszący kaszlem, często połączonym z wymiotami. Choroba jest szczególnie niebezpieczna dla noworodków i niemowląt, ponieważ może dojść do trwałego uszkodzenia mózgu przez toksynę krztuścową.

  • W pierwszym roku życia szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi wykonywane jest trzykrotnie w odstępach 6–8 tygodni.
  • Pierwsza dawka podawana jest w 2 miesiącu życia wraz z drugą dawką szczepienia przeciwko WZW B oraz pierwszą dawką szczepienia przeciw Hib. Druga dawka na przełomie 3 i 4 miesiąca wraz z pierwszą dawką szczepienia przeciwko poliomyelitis. Trzecia dawka w 5 miesiącu wraz z drugą dawką szczepienia przeciwko poliomyelitis oraz trzecią dawką przeciw Hib.
Poliomyelitis (ostre nagminne porażenie dziecięce lub choroba Heinego-Medina)

Choroba wywoływana jest przez poliowirusy, które dostają się do organizmu przez usta lub nos, a następnie namnażają się w jelitach i przedostają do krwi, a wraz z nią do układu nerwowego. U części chorych wirusy nieodwracalnie niszczą zwoje nerwowe odpowiadające za unerwienie mięśni, co prowadzi do ich trwałego porażenia. Jeśli porażeniu ulegną mięśnie oddechowe, następuje śmierć.

  • Pełny cykl szczepienia przeciwko poliowirusom składa się z trzech dawek szczepienia podstawowego oraz dawki przypominającej.
  • Każde dziecko w Polsce w pierwszym roku życia powinno otrzymać pierwsze dwie dawki: na przełomie 3 i 4 miesiąca życia (wraz z drugą dawką szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi) oraz na przełomie 5 i 6 miesiąca (wraz z trzecią dawką szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi).

Haemophilus influenze typ B (Hib)

To bakteria powodująca ciężkie zakażenia u dzieci w wieku do 5 lat. Mogą one przebiegać pod postacią zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia płuc lub sepsy.

  • Cykl szczepienia przeciwko Hib jest identyczny jak w przypadku szczepień przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Dlatego, aby zaoszczędzić dziecku wkłuć, można podawać obie szczepionki w jednej strzykawce (mamy wówczas do czynienia ze szczepionką przeciwko 4 chorobom, czyli czteroskładnikową).
  • Jeśli podczas tej samej wizyty wypada dodatkowo szczepienie przeciwko poliomyelitis, można podać szczepionkę pięcioskładnikową, a jeśli także przeciwko WZW B – sześcioskładnikową.
  • Szczepionki skojarzone nie są finansowane z budżetu państwa, co oznacza konieczność zapłacenia za nie z własnej kieszeni.
A co z wcześniakami?

Generalnie wcześniaki powinny być szczepione identycznie jak noworodki i niemowlęta urodzone o czasie. Wyjątkiem są:

  • wcześniaki, których stan zdrowia jest niestabilny,
  • wcześniaki z wagą urodzeniową poniżej 2 kg – odracza się wtedy szczepienie przeciwko gruźlicy aż do czasu, gdy osiągną odpowiednią wagę,
  • wcześniaki szczepione przeciw WZW B – mają cykl szczepień 4-dawkowy  (zamiast  3-dawkowego u dzieci urodzonych w terminie).

WAŻNE!

Szczepienia u wcześniaków są szczególnie istotne z uwagi na ekstremalną niedojrzałość układu odpornościowego. Na dodatek – pierwsze tygodnie swojego życia maluchy urodzone przedwcześnie najczęściej spędzają w szpitalu, gdzie może dojść do szerzenia się różnych infekcji. Wyjątkowo ważne jest szczepienie przeciwko pneumokokom. U wcześniaków ryzyko inwazyjnej choroby pneumokokowej jest 2,5-krotnie wyższe niż u noworodków urodzonych o czasie i prawidłowej urodzeniowej masie ciała.


Konsultacja: dr med. Paweł Grzesiowski, pediatra, ekspert w dziedzinie profilaktyki zakażeń oraz szczepień ochronnych  



Bądź na bieżąco





Wykład o pielęgnacji noworodka, część 1

Wykład o pielęgnacji noworodka, część 1

Wykład o pielęgnacji noworodka, część 2

Wykład o pielęgnacji noworodka, część 1

Przy wejściu (po przekierowaniu na Medyczną Platformę Edukacyjną - Dla Wszystkich) należy kliknąć "Zaloguj się jako gość".

Patronaty

Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP Medyczna Platforma Edukacyjna Czyżewscy - Kancelaria Adwokacka Rafał Piotr Janiszewski - Kancelaria doradcza Stowarzyszenie Dziennikarze Dla Zdrowia

Partner

Novo Nordisk