Aby korzystać z serwisu zaktualizuj przeglądarkę do nowszej wersji.

x

Używamy plików cookies, aby ułatwić korzystanie z tego serwisu.
Zmień ustawienia swojej przeglądarki, jeżeli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na dysku Twojego komputera.

x

Logo: Zdrowo rośnij

Trwa wyszukiwanie proszę czekać..

Grupa wiekowa 11-15 lat

Wczesne dorastanie: burza hormonów

W tym czasie zachodzi rewolucja hormonalna, która powoduje dojrzewanie płciowe i duże zmiany w wyglądzie fizycznym. Młodzi ludzie stają się przeczuleni na swoim punkcie, ale też wrażliwi na cierpienie innych. Wcześniej pogodne dziecko może zamienić się w melancholijnego smutasa. Najważniejsza staje się grupa rówieśników, rodzice schodzą na drugi plan. Pojawiają się konflikty. Zwłaszcza, że rośnie potrzeba silnych doznań.
 
  • Rozwój ruchowy
Następuje skok pokwitaniowy, czyli gwałtowny wzrost ciała, podczas którego może nastąpić przejściowy okres niezręczności ruchowej (chwiejny krok, niepewność ruchów, drżenie rąk).
 
  • Rozwój poznawczy
Coraz lepsza staje się znajomość reguł i praw związanych z konkretnymi dziedzinami wiedzy. Młodzi ludzie potrafią wysuwać wnioski nie tylko na podstawie faktów, ale też umysłowych przypuszczeń. Zaczynają myśleć abstrakcyjnie. Zwiększają się możliwości pamięci: zarówno w zakresie przetwarzania, jak i przechowywania informacji. Osiągają zdolność pełnego opanowania reguł gramatycznych języka. Zwykle jednak ich wypowiedzi są jeszcze dość niechlujne, a dziś – w czasach komunikacji on-line – też skrótowe i hasłowe.
 
  • Rozwój emocjonalny
Niezwykle szybko następujące zmiany fizyczne często powodują narastanie lęku, zwłaszcza jeśli młodego człowieka nikt wcześniej nie przygotował na tę metamorfozę. Nastolatek opanowany jest przez silne emocje, częściej negatywne (depresję, lęk, smutek, poczucie wstydu) niż pozytywne. Typowa dla tego okresu jest też zmienność nastrojów, czyli szybkie przechodzenie od smutku do radości, od bezsilności do pewności siebie, od zniechęcenia do entuzjazmu. Młodzi ludzie skupieni są głównie na sobie i swoich uczuciach. Rzadko mają poczucie humoru na swój własny temat – a wręcz na odwrót – są na swoim punkcie zazwyczaj przewrażliwieni. Bardzo ważna staje się (przede wszystkim dla dziewcząt) atrakcyjność fizyczna. Wzrasta też poczucie wstydu związane z własnym ciałem. Jednocześnie rośnie wrażliwość na cierpienie innych ludzi.
 
  • Rozwój społeczny
Uniezależnianie się od rodziców jest przyczyną wielu konfliktów, które najczęściej jednak nie są ani trwałe, ani poważne. Zwykle dotyczą sposobów spędzania wolnego czasu, ubioru, relacji z innymi ludźmi, obowiązków domowych. Grupa rówieśnicza staje się ważna jak nigdy wcześniej. Zaspokaja liczne potrzeby nastolatka – bezpieczeństwa, przynależności, poczucia własnej wartości. Staje się miejscem ćwiczenia rozmaitych ról społecznych. Jednocześnie młodzi ludzie w tym wieku odczuwają potrzebę spędzania czasu w samotności. To normalne i potrzebne, bo służy poznaniu siebie, ale zdarza się, że doprowadza do odczuwania wewnętrznej pustki. Oznaką dorastania jest także bunt wobec autorytetów i norm społecznych oraz poszukiwanie silnych doznań. Stąd np. picie alkoholu czy zażywanie narkotyków.
 
  • Rozwój moralny
W młodym człowieku rodzi się potrzeba troski o innych, choć jednocześnie dominuje skupienie na sobie – nastolatek jest przede wszystkim nastawiony na realizację własnych interesów. Dorośli wciąż stanowią dla niego wzorzec moralności, ale są coraz uważniej obserwowani. Młody człowiek krytycznie ocenia naruszanie reguł, zadając pytania: „Dlaczego tata przeklina, a mi nie wolno?”, „Dlaczego mama się maluje, a ja nie mogę?”.
 
  • Rozwój osobowości 
Zaczyna się kształtować tożsamość zarówno płciowa (poczucie męskości lub kobiecości), jak i grupowa oraz indywidualna. Ta ostatnia jest podstawą do odczuwania własnej niepowtarzalności i odrębności. W tym samym czasie często obniża się poczucie własnej wartości, zwłaszcza u dziewcząt. Zmienność nastrojów może również powodować labilność w postrzeganiu siebie. Nastolatek raz odbiera siebie pozytywnie, raz negatywnie. Dodatkowy problem czasami stanowi chęć sprostania sprzecznym oczekiwaniom, np. być dobrą córką i świetną kumpelą jednocześnie.
 

Zadanie dla rodziców

Trzeba dać dorastającemu dziecku niezbędną dla rozwoju autonomię i jednocześnie ochronić przed popadnięciem w typowe dla tego wieku kłopoty. To największe rodzicielskie wyzwanie, bo nastolatki rzadko są w stanie przewidzieć konsekwencje swoich zachowań.



Konsultacja: mgr Mirosława Prus, psycholog


Bądź na bieżąco





Wykład o pielęgnacji noworodka, część 1

Wykład o pielęgnacji noworodka, część 1

Wykład o pielęgnacji noworodka, część 2

Wykład o pielęgnacji noworodka, część 1

Przy wejściu (po przekierowaniu na Medyczną Platformę Edukacyjną - Dla Wszystkich) należy kliknąć "Zaloguj się jako gość".

Patronaty

Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP Medyczna Platforma Edukacyjna Czyżewscy - Kancelaria Adwokacka Rafał Piotr Janiszewski - Kancelaria doradcza Stowarzyszenie Dziennikarze Dla Zdrowia

Partner

Novo Nordisk